Beden Dismorfik Bozukluk (BDB) Nedir?
Beden Dismorfik Bozukluk (BDB), kişinin dış görünüşünde aslında var olmayan ya da çok küçük olan bir kusurla aşırı ve takıntılı şekilde meşgul olmasıyla karakterize bir ruhsal bozukluktur. Bu durum, kişinin günlük yaşamını, ilişkilerini ve işlevselliğini önemli ölçüde etkileyebilir.
BDB bir “görünüş beğenmeme” hali değildir; kişinin kendi beden algısının bozulmasıyla ortaya çıkan klinik bir tabloya işaret eder. Kişi gerçekte var olmayan bir kusuru “çok büyük bir problem” gibi algılar ve bunu düzeltmek için yoğun çaba sarf eder.
Belirtiler Nelerdir?
Beden Dismorfik Bozukluğu olan kişiler sıklıkla şu belirtileri yaşar:
1. Sürekli kaygı ve takıntı
-
Aynı kusuru gün içinde defalarca düşünme
-
Bu kusuru zihinde büyütme
2. Aşırı kontrol davranışları
-
Aynada uzun süre kendine bakma veya tamamen kaçınma
-
Sürekli fotoğraf çekip kontrol etme
-
Deriyle oynama, sıkma, temizleme ritüelleri
3. Kaçınma davranışları
-
Sosyal ortamlardan uzak durma
-
İnsanların kendisine baktığını veya kusuru fark ettiğini düşünme
-
İşe/okula gitmekte zorlanma
Neden Ortaya Çıkar?
BDB’nin oluşumunda tek bir neden yoktur; genetik, biyolojik ve çevresel etkenlerin birleşimi rol oynar.
Araştırmalar özellikle şunlara işaret eder:
-
Mükemmeliyetçilik eğilimi
-
Zorbalık, alay edilme veya dış görünüşe ilişkin travmatik deneyimler
-
Sosyal medya etkisi ve karşılaştırma davranışları
-
Serotonin işleyişine dair biyolojik farklılıklar
-
Ailede kaygı veya obsesif belirtilerin daha sık görülmesi
Ne Zaman Profesyonel Destek Almalısınız?
-
Gün içinde görünüşünüzle ilgili düşünceler zihninizi meşgul ediyorsa
-
Sosyal ortamlardan kaçınıyorsanız
-
Aynaya bakma veya kusuru kontrol etme davranışları gününüzü etkiliyorsa
-
İşlevselliğinizde belirgin bir düşüş varsa
bir uzmandan psikolojik destek almak önemlidir.
Bilimsel Referanslar
-
American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Washington, DC: Author.
-
Phillips, K. A. (2005). The Broken Mirror: Understanding and Treating Body Dysmorphic Disorder. Oxford University Press.
-
Veale, D., & Neziroglu, F. (2010). Body Dysmorphic Disorder: A Treatment Manual. Wiley-Blackwell.
-
Fang, A., & Hofmann, S. G. (2010). “Relationship between Social Anxiety Disorder and Body Dysmorphic Disorder.” Clinical Psychology Review, 30(8), 1040–1048.
-
Wilhelm, S. (2006). Feeling Good About the Way You Look. Guilford Press.
